حسن مرسلوند

80

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )

1304 ) . سيد حسن اجاق در مجلس پنجم جزء گروه اقليت و در كنار مدرس بود . هنگامى كه « احمد شاه قاجار » در اروپا بسر مىبرد و مرحوم « مدرس » و ساير آزادىخواهان تلاش مىكردند كه وى را دوباره بر تخت سلطنت نشانده و دفع شر « رضا خان » كنند ، « رحيم‌زاده صفوى » در ملاقات خود با « احمد شاه » در « نيس » از قول « مدرس » مىگويد : « هرگاه ما بتوانيم تا دو ميليون تومان اعتبار در دست داشته باشيم به مجرد ورود اعليحضرت همايونى به پشتكوه ، يك قوهء عشايرى آماده خواهيد يافت و از آن اعتبار ، كسر و نقصان آن قوه جبران خواهد شد . از طرفى براى آنكه راه عزيمت اعليحضرت از حدودى نباشد كه كمپانى بهانه‌جويى كند ، قواى تبليغاتى ما راه كرمانشاه را آماده ساخته و « سيد اجاق » تعهد كرده است ايلات و مردم آن سمت را براى خدمتگزارى اعليحضرت آماده داشته باشد . . . » . سيد حسن اجاق در كرمانشاه رابط بين « احمد شاه » قاجار و « سيد حسن مدرس » بود . نامه‌ها و پيامهاى « احمد شاه » توسط « رحيم‌زاده صفوى » براى سيد حسن اجاق در كرمانشاه ارسال مىشد و او آنها را به « مدرس » مىرساند . پس از چندى اين روش براى قواى انتظامى كشف شد و سيد حسن اجاق تحت مراقبت قرار گرفت . سيد حسن اجاق طبق تعريف « ملك‌الشعراء بهار » مردى روحانى ، كريم ، نوع‌پرور و مستغنى بود . م : 1 - شجيعى ، زهرا . نمايندگان مجلس شوراى ملى . 2 - رحيم‌زاده صفوى . اسرار سقوط احمد شاه . به كوشش بهمن دهگان . 3 - ملك‌الشعراء بهار ، محمد تقى . تاريخ مختصر احزاب سياسى ايران . احسان الله خان [ دوستدار ] احسان الله خان كه در ايام نوجوانى تا حدودى زبان فرانسه آموخته بود ، تا قبل از جنبش مشروطه در ايران ، معلم فرانسهء فرزندان « حاجى ميرزا يحيى خان املشى » بود . در آغاز مشروطه به سلك مجاهدين مشروطيت درآمد . او در اين دوره از حيات خويش ، مجاهدى شجاع و فعّال ، و آزادىخواهى از جان گذشته بشمار مىآمد . پس از جنگ جهانى اول و ورود قواى اشغالگر روسيّه به ايران ، او نيز بهمراهى بسيارى از آزادىخواهان به مهاجرت رفت و پس از اندك توقفى در كرمانشاه بتهران مراجعت كرد .